TikTok-filmpje leidt wetenschappers naar nieuwe kleurloze vis onder India
Een vreemde vis uit een waterpomp
In 2024 zagen onderzoekers op TikTok beelden van een ongewoon klein visje dat samen met grondwater uit een boorput naar boven was gekomen. De video was gemaakt in de grensstreek tussen India en Nepal.
Het dier zag er anders uit dan de bekende vissen uit het gebied. Het was bleekroze, bijna doorschijnend en had nauwelijks zichtbare ogen. De onderzoekers besloten daarom boorputten in de Indiase deelstaat Bihar te onderzoeken.
Dat was geen eenvoudige zoektocht. De vissen leven onder de grond, waardoor onderzoekers niet met een net door hun leefgebied kunnen trekken. Ze moesten wachten tot een dier toevallig met het opgepompte grondwater naar boven kwam.
Duizenden liters met de hand opgepompt
Na ongeveer 2.000 liter water handmatig te hebben opgepompt, verscheen het eerste exemplaar. Dat dier raakte tijdens de vangst beschadigd en overleefde het niet.
De onderzoekers gaven echter niet op. Na nog eens ongeveer 500 liter grondwater kwam een tweede, intact exemplaar tevoorschijn. Dat dier werd het holotype: het officiële referentie-exemplaar waarmee de nieuwe soort wetenschappelijk wordt beschreven.
De intacte vis was slechts 40,6 millimeter lang, ongeveer de lengte van een luciferdoosje. In totaal zijn voor het onderzoek drie exemplaren uit boorputten verzameld.
Gebouwd voor permanente duisternis
Het uiterlijk van de vis verraadt dat hij zijn hele leven in volledige duisternis doorbrengt. Zijn lichaam bevat geen zichtbaar pigment en is daardoor grotendeels doorschijnend. De sterk verkleinde ogen zitten onder een laag huid.
Micro-CT-scans lieten bovendien zien dat de vis een opvallend skelet heeft. De onderzoekers konden bijvoorbeeld geen duidelijke ribben vinden.
Genetisch onderzoek bevestigde dat het dier niet bij een al bekende soort hoorde. De verschillen waren zo groot dat de onderzoekers niet alleen een nieuwe soort, maar ook een volledig nieuw geslacht moesten benoemen.
De vis kreeg de wetenschappelijke naam Gangaichthys indonepalicus. De geslachtsnaam betekent vrij vertaald ‘vis van de Ganga’. De soortnaam verwijst naar de grensstreek van India en Nepal waar het dier werd gevonden.
Eerste ondergrondse vis uit het Gangesbekken
Het is de eerste ondergrondse vis die wetenschappelijk is vastgelegd in het uitgestrekte Gangesbekken en de Indo-Gangetische vlakte.
Hoe groot zijn leefgebied werkelijk is, weten onderzoekers nog niet. Ook over de omvang van de populatie, zijn voedsel en zijn voortplanting is vrijwel niets bekend.
Ondergrondse waterlagen behoren tot de moeilijkst bereikbare leefgebieden ter wereld. Daardoor kunnen er dieren leven die zelfs voor mensen in dichtbevolkte gebieden jarenlang verborgen blijven.
Van sociale media naar wetenschap
De ontdekking laat ook zien dat een opmerkelijk filmpje op sociale media soms een waardevolle aanwijzing kan bevatten. Het TikTok-filmpje was echter alleen het begin.
Om de vondst te bewijzen waren uitgebreid veldonderzoek, CT-scans, genetische analyses en uiteindelijk een gecontroleerde wetenschappelijke publicatie nodig.
Wat vind jij opmerkelijker: dat deze vis jarenlang onzichtbaar onder de grond leefde, of dat juist een TikTok-filmpje wetenschappers op het spoor zette?
Bronnen: ZooKeys, Pensoft Publishers en EurekAlert.
Beelden: Ishan Agarwal via Pensoft Publishers, CC BY 4.0.
